Etnografya Müzesi Namazgah Tepesi

Savaş zamanında cuma namazlarının kılındığı eski adıyla Namazgah Tepesi Etnografya Müzesi Namazgah semtinde bulunmakta olan Müslüman Mezarlığı olarak isimlendirilen tepesinde kurulmuş olup, tepe 15 Kasım 1925 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Vakıflar Genel Müdürlüğünce Milli Eğitim Bakanlığı’na müze olarak inşa edilmesi amacıyla bağışlanmıştır. Kurtuluş Savaşı kahramanları, milli kültüre önem veren kişiler, Türklerin manevi ve maddi kültür mirasının sergileneceği bir müzenin yapılması gerektiğini düşünüyorlardı. Bu amaçla Profesör Celal Esad Arseven başkanlığında ve akabinde de İstanbul Müze Müdürü Halil Ethem Erdem başkanlığında özel bir komisyon kurulmuş, bu komisyon eserleri araştırıp toplamak ve satın almak için çalışmalara başlamıştır. Satım alımı gerçekleştirilen yaklaşık 1250 çeşit eser, 1927 senesinde inşası tamamlanan müzede sergilenmeye başlamıştır.

Müzenin ilk müdürü Hamit ZübeyrKoşay yapılmış, 15 Nisan 1928 senesinde müzeye ziyarete gelen Mustafa Kemal Atatürk müze hakkında detaylı bilgi aldıktan sonra, Kral Amanaullah (Afgan Kralı) Han’ın Türkiye’yi ziyarete gelmeleriyle, müzenin açılışına davet etmişlerdir. Halka açılışı 1930 senesinde gerçekleştirilen müzede Atatürk’ün kabri Anıtkabir’e defnedilene kadar burada kalmıştır. Hala müzede Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk anısına sembolik bir kabir bulunmaktadır. Atatürk’ün kabri 1953 senesine kadar burada kalmıştır. Tam olarak 15 sene Anıtkabir görevi olarak hizmet vermiş olan müzeye, binlerce vatandaş, ülke başkanları, büyük elçiler ziyarete gelmişlerdir.

Müzenin mimarı Cumhuriyet döneminin en kaliteli mimarlarından olan Arif Hikmet Koyunoğlu’dur. Bina tek kubbeli ve dikdörtgen yapılı olup, binanın taş duvarları küfeki taşları ile süslenmiştir ve alınlık bölümü mermerden inşa edilmiştir. Bina içine 28 basamaklı mermerden çıkılmakta, 4 sütunlu ve üçlü bir giriş sitemi mevcuttur. Kapıdan ilk girişte kubbe altı holü, oradan da iç avlu olan sütunlu kısım gelir. Ortasında mermerden bir havuz bulunmakta, ilk zamanlarda çatı kısmı açık durmaktayken Anıtkabir olarak kullanılmasıyla birlikte kapatılmıştır. İç avlunun çevresinde simetrik şekilde düzenlenmiş küçüklü büyüklü salonlar mevcut olup, idare bölümü müzeye birleşiktir. Müzenin önünde at üzerinde duran Atatürk Heykeli 1927 senesinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından P. Conanica isimli İtalyan sanatçıya yaptırılmıştır.